Manzume ve Şiir Hakkında

Nazım; belli bir ölçüye ve kafiye düzenine bağlı mısralarla oluşturulan anlatım şekline denir. Nazımla yazılmış eserlere “manzûm eser” denir.
Manzume; Alt alta sıralanmış mısralardan oluşan, her mısrası büyük harfle başlayan, sanatsal bir değer taşıma zorunluluğu olmayan, ölçülü ve kafiyeli metinlere denir.

Eskiden manzum olarak yazılmış bütün eserler aynı zamanda şiir olarak değerlendiriliyordu. Günümüzde ise belli bir ölçüye göre yazılmak şiir için yeterli bir unsur olarak görülmemektedir.

Bir söz grubunun şiir sayılması için özgün imgelere sahip olması, şiirsel bir anlatımının olması, çağrışım gücü yüksek sözcüklerle yazılması, güzel sanat eseri sayılma özelliklerini üzerinde taşıması gerekir.

“Hasta Çocuk” ve “Hikâye” isimli metinleri; ses, ritim, yapı, dil, anlam ve gerçeklik bakımlarından farklılık ve benzerliklerini şöyle inceleyebiliriz:

1. “Hasta Çocuk” metninde olaya bağlı olarak duyguyu yansıtan güçlü bir ses akışı vardır. Metnin ritmi aruz ölçüsü, dize sonlarında kafiye ve rediflerle sağlanmıştır. Yapı bakımından bir manzume ya da manzum hikâye özelliği göstermektedir. Metindeki kelimeler genellikle gerçek anlamıyla kullanılmıştır. Metinde anlatılanlar gerçeklik bakımından yaşanması mümkün olan olaylar üzerine kurulmuştur.

2. “Hikaye” metninde ise duyguyu yansıtan bir ses akışı vardır. Ayrıca her birim sonunda tekrarlanan sözcükler ses akışına yardımcı olur. Metnin ritim benzerlikleri, birimlerin başı ve sonlarında tekrarlanan sözcükler tarafından sağlanmaktadır. Yapı bakımından dört dizeli altı birimden oluşmaktadır. Metindeki sözcükler gerçek anlamlarıyla kullanılmıştır. Öznel duyguların yansıtıldığı bir gerçeklik vardır. Bu şiir gerçekliğinde çağrışım çok kuvvetlidir.

3-Hikâye’nin düz yazıya çevrilmesi zordur. Çünkü çağrışım gücü yüksektir. Fakat Hasta Çocuk’un düz yazıya çevrilmesi kolaydır.
Manzûmede anlatma ve gösterme; şiirde ise öznellik, duygu ve çağrışım önemlidir.

4.Manzûmede yaşanmış veya yaşanabilecek olaylar, şiirde ise olaylar, durumlar karşısındaki seziş, duyuş ve hayal dile getirilir.

5.Manzûmelerde ve şiirlerde konular işlenirken lirik, epik, pastoral, didaktik, dramatik, satirik gibi batı edebiyatlarından alınma türler kullanılmaktadır.

Manzume midir Şiir mi?

SERÇE

Sonbahar geliyor serçe,

Yuvanı nereye yapacaksın?

Ayva çiçek açmadan önce;

Meyvelerin içi geçecek,

Rüzgar başka çeşit esecek,

Yağmurlarla ıslanacaksın,

Halbuki ne kadar sıcaksın…

Cahit KÜLEBİ

 

KÜÇÜK ASKER

Küçük asker, silah elde
Kahramanca ilerliyor
Karşısında bütün belde
“Kahramanım, yaşa!” diyor…

Küçük asker, küçük asker!
Vatan senden hizmet ister.

Vatan için çeker emek
Herkes; bu borcu herkesin.
Vatan demek ninen demek,
Sen nineni sevmez misin?..

Küçük asker, küçük asker!
Vatan senden şefkat ister.

Vatan için çeker emek
Herkes; bu borcu herkesin.
Vatan demek ninen demek,
Sen nineni sevmez misin?..

Küçük asker, küçük asker!
Vatan senden şefkat ister.

Vatan senden hayat umar,
Sen yaşarsan o canlanır;
Vatan için ölmek de var,
Fakat borcun yaşamaktır…

Küçük asker, küçük asker!
Vatan senden kuvvet ister.

Minimini omuzların
Taşıyacak yarın tüfek;
Tüfek değil, vatan yarın
O omuza yüklenecek…

Küçük asker, küçük asker!
Vatan senden gayret ister.

Küçük asker dinle bunu:
Sakın boşa silah atma;
Kılıcını, kurşununu
Haksızlığa karşı sakla…

Küçük asker, küçük asker!
Hak da senden kuvvet ister.

Tevfik Fikret

 

KUŞLARLA

Kuşlar uçar,
Ben koşarım.”
Onların kanatları var,
Benim kanadım kollarım.
Kuşlar kanadını çırpar,
Ben de kolumu sallarım.
Uçun kuşlar, uçun kuşlar,
Hepinizle yarışım var.

Tevfik Fikret

 

ŞUBAT AYI

Çocuklar

Öğretmenimiz

“On iki ayın içinde

En bilgisiz olanı

Şubattır” diyor.

Yanlış mı baksanıza

Daha otuza kadar

Saymayı bile

Bilmiyor. Yalvaç URAL

Hangisi manzume, hangisi şiirdir?

KAR

Göklerden uçan kara bulutlar

Serpiyor göklerden kucak kucak kar

 

Bembeyaz dallara serçeler konmuş

Hep yollar kapanmış,dereler donmuş

 

Bütün sertliğiyle geldi kara kış

Damların üstünde karlar bir karış

 

Ağaçlar kökünden kopacak gibi

Bir türlü dinmiyor başlayan tipi

KAR

Kardır yağan üstümüze geceden,

Yağmurlu, karlı bir düşünceden,

Ormanın uğultusuyla birlikte

Ve dörtnala dümdüz bir mavilikte

Kar yağıyor üstümüze inceden.

 

Buğulandıkça yüzü her aynanın

Beyaz dokusunda bu saf rüyanın

Göğe uzanır tek tenha bir kamış

Sırf unutmak unutmak için, ey kış

Büyük yalnızlığını dünyanın


              

Related Posts

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir