EKOSİSTEM EKOLOJİSİ

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...
  • Yeryüzünün % 75 ‘i okyanuslarla kaplıdır.
  • Kuş türlerinin yaklaşık % 11’i yok olma tehlikesi altındadır.
  • Her dört yılda bir dünya nüfusu ABD nüfusuna eşit oranda artmaktadır.

EKOLOJİ “DÜNYA ORTAMI VE CANLILAR”

Ekoloji, canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle olan ilişkilerini inceler. Ekoloji, eski bir bilim dalı olmasına karşın uzun yıllar biyolojinin bir alt bilim dalı olarak kalmıştır. Ancak çevre sorunlarının doğayı ve dolayısıyla insanlığın geleceğini tehdit eder boyutlara ulaşması, ekoloji biliminin önemini arttırmıştır.

CANLILAR VE ÇEVRE

Hiçbir canlı tek başına yaşayamaz. İnsan ve diğer canlılar, çevreyi oluşturan her şeyi birlikte kullanmaktadır. Fakat insan, diğer canlılardan farklı olarak çevrenin canlı ve cansız varlıklarını kontrol eder. Dolayısıyla canlılar arasında doğayı en çok etkileyen insandır.

İnsanlar, bilim ve teknolojiyi de kullanarak doğaya müdahalelerde bulunurken doğadaki dengeleri bilerek veya bilmeyerek bozmakta ve birçok canlı türünün yok olmasına neden olmaktadırlar.

Dünyada artan nüfusun beslenme ve barınma gibi gereksinimlerini karşılayabilmek için ormanlar tahrip edilmekte, bunların yerine binalar ve sanayi tesisleri kurulmaktadır.

İnsanlar yaşadığı çevrenin bir parçası olduğunu, diğer canlıların da kendisi kadar yaşamaya hakları olduğunu unutmamalıdır. Sağlıklı bir yaşam sürdürebilmek için sağlıklı bir dengenin kurulması gerektiğini bilmelidir. Bunun için doğayı tahrip edecek ve doğal dengeleri bozacak davranışlardan kaçınmalıdır.

EKOLOJİK KAVRAMLAR

•Ekoloji: Canlıların birbirleriyle ve çevreleriyle olan etkileşimim inceleyen bilim dalıdır.

•Populasyon: Belirli sınırlar içinde yaşamakta olan, aynı türe ait canlı topluluğuna denir.

•Komünite: Belirli bir alanda bulunan populasyonların oluşturduğu topluluktur.

•Ekosistem: Belli bir alanda canlı ve cansız çevrenin oluşturduğu bütündür.

•Biyosfer: Canlıların havada, karada ve suda oluşturduğu kabul edilen canlı tabakadır.

•Habitat: Bir populasyonun yaşadığı yerin adresidir.

•Ekolojik niş: Bireyin kendini ve çevresini etkileyen yaşam biçimi, yaptığı faaliyetlerdir.

•Biyotop: Canlıların üzerinde yaşadığı ve hayatın devamı için gerekli kaynakları bulunduran bölgelere denir.

•Ekoton: koşulları birbirinden farklı olan komüniteler arasındaki geçiş bölgesidir.

•Baskın tür: Komünite içinde sayı ve faaliyet bakımından göze çarpan türlerdir.

•Süksesyon: Komünite içerisinde çevre şartlarının değişmesine paralel olarak baskın türlerin de değişmesi olayıdır.

•Biyokütle: Bir canlının herhangi bir zamanda sahip olduğu toplam ağırlığıdır.

•Flora: Belli bir bölgede yaşayan bitki toplulukları

•Fauna: Bir bölgede yaşamını sürdüren hayvan toplulukları.

BiYOSFER: Dünya kıtalar ve okyanuslardan oluşmuştur. Canlı küre anlamında olan biyosfer karaları, okyanusları, nehir ve gölleri ayrıca birkaç km kadar atmosferi içeren canlı yaşam ortamıdır.

Ekosistem: Dünyaya daha da yaklaştığımızda yaprak döken ağaçlardan oluşan (Ontario) ormanlar ortaya çıkar. Bunlar ekosistemlerdir. Çöller, mercan adaları ve göller ekosistemlere birer örnektir. Ekosistem içinde canlı yaşam formları ile birlikte toprak, su, hava gibi cansız nesneler bulunur.

Kommünite: Orman ekosistemi kendi içinde birçok çeşit ağaç, memeli mantar ve mikroskobik canlı formları içerir. Bu yaşam formları orman ekosisteminin kommünitesi adını alır.

Populasyon: Belli bir alanda yaşayan türe ait bireylerin oluşturduğu topluluktur. Orman ekosistemi şeker akçaağaç ve Amerikan kara ayısı gibi populasyonlara ev sahipliği yapar.

Organizma: Populasyondaki her birey bir organizmadır.



 
 
 
 
 
 
 
 
CANLILARIN YAŞAMLARINI ETKİLEYEN ABİYOTİK (CANSIZ) FAKTÖRLER:
Güneş:

Bütün ekosistemlerin enerji kaynağı güneş enerjisidir. Güneş enerjisinin %10’u ozon tarafından tutulur, %42’si ile atmosfer ve yeryüzünü ısıtır, %34’ü geri yansır %23’ü denizler üzerine düşer. Sadece % 0,023 ‘ü fotosentezde kullanılır.
Sıcaklık:

Bitkiler kışın metabolizma hızlarını düşürürler. Bazı bakteriler 90 C’ye varan ortamlarda yaşayabilirler. Hayvanlar ve bitkiler değişik sıcaklık ortamlarında yaşamaya uyum sağlamışlardır.

İklim:

Uzun zaman aralığında bir bölgede etkili olan atmosfer koşullarına denir. Bir bölgenin iklimini o bölgenin ekvatora uzaklığı, deniz seviyesinden yüksekliği, yeryüzü şekilleri vb belirler.



 
 
 
    
Su:

Yaşamın temel maddesidir. Su aynı zamanda birçok canlının yaşama ortamını oluşturur. Birçok hayvan için sadece içme suyunun varlığı yeterli değildir, yaşama ortamlarında belirli bir nemin de bulunması gerekir. Nem, bazı organizmaların yaşam süresine, gelişme hızına, yumurtlama ve davranışlarına etki eder.

pH:

Ortamın pH derecesi, bu ortamda yaşayan canlıların yaşamsal faaliyetlerini etkiler. Çünkü pH derecesi, yaşamsal faaliyetlerin gerçekleşmesini sağlayan enzim faaliyetlerini etkilemektedir. Bu yüzden canlılar pH değeri elverişli yerleri kendileri için yaşam ortamı olarak seçer.

Toprak:

Toprak bakteri, virüs, mantar gibi mikroorganizmalar için uygun bir ortam oluşturur. Mineraller, organik maddeler, hava ve su da toprakta bulunur. Bitkilerin büyüyebilmesi için gerekli mineraller su da çözünmüş olarak bulunur. Kültür bitkilerini çoğu toprak pH’ı 6,7-7,0 olan toprakta yetişir. Topraktaki kalsiyum minerali azaldıkça asitlik artar bu da kireçle giderilir. Toprakların çok fazla yer altı sularıyla sulanması ise suyun buharlaşması sonucu tuzun geri kalmasıyla birlikte tuzlu toprakların oluşmasına neden olur.

EKOSİSTEM EKOLOJİSİ YAPILAN YORUMLAR