Mol Kavramı

Kimyanın en önemli kavramıdır. Mol bir çokluğu belirten sayıdır. Düzine ve deste gibi. Yalnız biraz büyükçe bir
sayıdır.
602 ooo ooo ooo ooo ooo ooo ooo = 6,02 x 1 o23
1 düzine =12 tane
1 mol = 6,02 x 1023 tane
1 düzine kalem = 12 tane kalem
1 mol- kalem= 6.02 x 1023 tane kalem
1 mol- insan = 6,02 x 1o23 tane insan
1 mol -atom= 6,02 x 1023 tane atom
1 mol-molekül = 6,02 x 1o23 tane molekül
Doğal olarak biz burada kalem veya insan için bu sayıyı kullanmayacağız. Avogadro ismindeki bir bilim adamı, atom ve molekülleri incelerken bu sayıyı bulmuş ve bu sayı da avogadro sayısı olarak adlandırılmıştır.

AVOGADRO SAYISININ GEREĞi:
Kimyevi madde satan bir dükkandan 24 akb (atomik kütle birimi) karbon istesek acaba ne istemiş oluruz? 1 karbon
atomunun ağırlığı 12 akb olduğuna göre, 2 tane C atomu istemiş oluruz. Dükkan sahibi azıcık kimyadan anlıyor ise bizi kovalaması gerekir. Çünkü 2 tane karbon atomunu vermesi imkansızdır. Bu yüzden akb birim olarak kullanışlı
değildir. Bunu kullanışlı birime çevirmek için avogadro sayısı kullanılır. Eğer karbon atomundan 6,02 x 1023 tane alır ve tartarsak ağırlığının 12 gram olduğunu görürüz. Yani atomdan avogadro sayısı kadar almakla akb birimi
grama dönüşmüştür. işte biz buna 1 mol-atom deriz.

MOL-ATOM (Atom- gram):
6,02 x 1023 tane atoma 1 mol-atom denir. Ya da atom ağırlığının gram cinsinden değerine 1 mol-atom denir.
Karbonun atom ağırlığı C= 12 akb
6,02 x 1023 tane C atomu =1 mol C atomu =12 gr

Oksijenin atom ağırlığı O= 16 akb
6,02 x 1o23 tane O atomu = 1 mol O atomu = 16 gr

Sodyumun atom ağırlığı Na= 23 akb
6,02 x 1023 tane Na atomu =1 mol Na atomu =23 gr

Suyun molekül ağırlığı 18 akb dir. Yine bu birim kullanışlı olmadığından burada da avogadro sayısını kullanacağız ..

MOL-MOLEKÜL (Molekül – gram ya da yalnızca mol):
6,02 x 1023 tane moleküle 1 mol-molekül veya 1 mol denir. Ya da molekül ağırlığının gram cinsinden değerine 1 mol – molekül denir.
H20 nun molekül ağırlığı 18 akb
6,02 x 1023 tane molekül =1 mol-molekül H20 = 18 gram
CO2 nin molekül ağırlığı = 44 akb
6,02 x 1023 tane molekül = 1 mol-molekül CO2 = 44 gram
Avogadro sayısı bazen 6 x 1023 alınır.

MOL HESAPLARINDA KULLANILACAK BAZI KAVRAMLAR:

MOLEKÜL: Element ya da bileşiğe ait olabilen; nötral, doğal birimine, verilen isimdir.

Elementel Molekül: H2, N2, I2, O2, P4

Bileşik Molekülleri: CH4,C4H10, H2O, N4H3

NOT: Birçok metal ametal bileşiğinin doğal birimi bulunmaz. Her iyon belli sayıda farklı iyonlarla sarılmıştır. Bu örgü tüm kristal boyunca sürer gider. Ancak iyonik bileşikler dediğimiz bu bileşikler, en basit şekilde gösterilirler. Mesela; yemek tuzu= NaCl, Kalsiyum Klorür= CaCl2.. gibi. Bu sebeple iyonik bileşikler için “Molekül Kütlesi” tabiri yerine “Formül Kütlesi” tabiri kullanılır.

MOL SAYILARININ (n) HESAPLANMASI

a.Tanecik Sayısı ve Mol Sayısı ilişkisi:

Tanecik sayısından yararlanarak verilen maddenin mol sayısını hesaplayabilmek için sadece Avogadro sayısının bilinmesi gerekir.

\(n = \frac{N}{{{N_A}}}\)

N = Tanecik sayısı

NA = Avogadro sayısı

n = Mol sayısı

b) Kütle ve Mol Sayısı İlişkisi:

Bir maddenin bir miktarının kütlesi verilmiş ise, mol sayısını hesaplamak için, mol kütlesinin bilinmesi gerekir. Bileşiğin formülü ve elementlerin atom kütleleri verilirse mol kütlesi hesaplanabilir.

\(n = \frac{m}{{{M_A}}}\)

m = Verilen kütlesi

MA = Mol kütlesi

n = Mol sayısı

c) Hacim ve Mol Sayısı İlişkisi

1 atmosfer basınç, 0°C sıcaklık şartlarına, Normal Koşullar (şartlar) denir. Normal şartlarda 1 mol gaz 22,4 litre hacim kaplar.

1 atmosfer basınç, 0°C sıcaklık şartlarına, oda şartları denir. Oda şarlarında 1 mol gaz 24,5 litre hacim kaplar.

Sıcaklık ve basıncın eşit olduğu şartlara aynı şarlar altında denir. Aynı şarlarda gazların eşit hacimlerinde aynı sayıda molekül bulunur (Avogadro Hipotezi)

Aynı şartlarda da gazların mol sayılarının oranı, hacimlerinin oranına eşittir.

\(n = \frac{V}{{{V_0}}}\)

V= Verilen gazın hacmi (l)

V0 = NŞA’da 1 mol gazın hacmi.

n = Mol sayısı

ÖRNEK:

4.4 gram CO2 kaç moldür ? CO2:44

\(n = \frac{{4,4}}{{44}} = 0,1mol\)

ÖRNEK:

3,01×10 23 tane He kaç moldür ?

\(n = \frac{{3,01 \cdot {{10}^{23}}}}{{6,02 \cdot {{10}^{23}}}} = 0,5mol\)

ÖRNEK:

NŞA’da 1,12 lt hacim kaplayan CO2 kaç moldür ?

\(n = \frac{{11,2}}{{22,4}} = 0,5mol\)

Örnek.

0,10 cm3 hacmindeki, küçük bir kurşun parçasında, ne kadar Pb atomu vardır? (Kurşunun yoğunluğu = 11,3 g /cm3 tür.)

ÇÖZÜM:

m= d.v=10,3 .0,1=1,13 g

n=m/Ma

n= 1,03/2,06= 0,5 mol

1 mol kurşunda 6,02.10 23 tane demir atomu varsa

0,5 mol kurşunda 3,01.10 23 tane demir atomu vardır

Örnek:

1 mol C3H8O te:

a) Kaç mol C atomu vardır?

b) Kaç mol H atomu vardır?

c) Kaç mol O atomu vardır?

d) Kaç mol atom vardır?

Örnek:

Yapısında 6,02.1023 tane atom içeren N2O3 için:

a) Kaç moldür?

b) Kaç molekülden meydana gelmiştir?

c) Kaç tane N atomu vardır?

d) Kaç mol N atomu içerir?

e) Kaç tane O atomu vardır?

Örnek:

N.Ş.A da 4,48 litre hacim kaplayan C3H8 gazı :

a) Kaç moldür?

b) Kaç molekül içerir?

c) Kaç atomdan meydana gelmiştir?

d) Kaç tane C atomu içerir?

e) Kaç tane H atomu içerir?

f) Kaç tane atom içerir?

g) Kaç mol C atomu içerir?

 

36598 kez okundu

Mol Kavramı Hakkında Yorumlar

Yorum Yaz

  1. Mustafa ömer dedi ki:

    Örneklerin cevabını da verseydiniz keşke,ama bilgiler güzel.